همه چه برای امارت؛ زندگی تعطیل

علی فرهنگ

هفته نامه نویدنو: از یک ما بدینسو باسقوط حکومت قبلی که طالبان قدرت را بدست گرفته است، محدودیت ها بشکل متواتر بر زندگی شهروندان در جامعه وضع شده است.  از جمله محدودیت های جدی بر فعالیت های زنان، خبرنگاران و دانشجویان. حرکت های اعتراضی زنان و جوانان با مطالبات مشارکتی شان  وهمچنان پوشش اطلاع رسانی آن از سوی طالبان به خشونت کشیده شده، معترضین و خبرنگاران بشدت از سوی افراد طالبان لت کوب شدند. این در حالیست که در هفته های گذشته گفته شده به تعداد  24 تن از خبرنگاران از سوی طالبان در جریان پوشش رسانه ای تظاهرات زنان و شهروندان دیگر در کابل و ولایات ه گرفتار و لت و کوب شده اند. طالبان ظاهرا وعده  رسیدگی به این قضایایی را داده اند، ولی تا کنون با گذشت یک ماه از تسلط کامل آنان بر کشور،  به هیچ پرونده افراد وابسته این گروه بدلیل جرم و خشونت که متهم اند رسیدگی نشده است. از این میان کشتار بی رحمانه نگار افسر پولیس در غور که گفته شده هشت ماهه باردار نیز بوده است، از سوی افراد وابسته به طالبان در مقابل چشمان خانواده اش تیرباران شده و هنوز با گذشت چندین هیچ واکنشی عملی برای رسیدگی و گرفتاری عاملین این جنایت روی دست گرفته نشده است. از سوی هم به تاریخ هشت سپتامبر دوتن از خبر نگاران روزنامه  اطلاعات روز در جریان اطلاع رسانی تظاهرات زنان در کارته چهار کابل، از سوی افراد طالبان گرفتار شده، پس از انتقال در حوزه امنیتی، شلاق خورده و لت و کوب شده است.  همین طور تصویر بردران تلویزیون طلوع، آریانا و خبرنگار هفته نامه نویدنو همچنان از سوی این گروه در جریان تهیه گزارش از اعتراض زنان در کابل لت و کوب شده است که به شکایت هیچ کدام رسیدگی نشده است. این نشان می دهد که خشونت عمدا از سوی طالبان برای سرکوب شهروندان اعمال می شود و یا اینکه این گروه تسلط  کامل بر نظامیان خود ندارند.

مکاتب تعطیل اند، شاگردان صنف هفت الی دوازده مکاتب پس از بقدرت شدن طالبان  در سراسر کشور نمی تواند به دروس شان حاضر شوند، طالبان اعلام کرده اند که دروازه مکاتب فعلا فقط بروی شاگردان صنف اول الی صنف ششم گشوده شود. سایر شاگردان از حضور در مکاتب منع شده است. چندی پیش کمیسیون معارف امارت اسلامی اعلام داشت که آموزش مختلط منع شده است و آنها نیز روی نصاب آموزشی اسلامی کار می کنند، اعضای این کمیسیون نصاب آموزشی کشور را تقلیدی و نادرست خواند. آشاره اعضای کمیسیون معارف به تغییر نصاب آموزشی برای شهروندان نگرانی خلق کرده است. اینکه هدف از تغییر نظام آموزشی کنونی به نظام آموزشی که طالبان می خواهند نگران کننده است. تا ایجاد قانون اساسی و نوع حکومتداری طالبان نباید زیر بنا های آموزشی را آسیب بزند. تغییر نصاب آموزشی کار نهایت دشوار و نیاز به زمان و ظرفیت های متناسب دارد که شرایط جاری فاقد چنین ظرفیت اند. از سوی دیگر، سرپرست وزارت تحصیلات عالی نیز از حدف بعضی از مضامین در دانشگاه ها خبرداده است.  شیخ عبدالباقی حقانی سرپرست وزارت تحصیلات عالی در باره سیستم آموزشی، صنوف مختلط را در دانشگاه پایان یافته می داند و از احتمال حذف برخی مضامین که به گفته آنان در تضاد با اسلام اند، نیز خبرداد. اینها همه برای نظام آموزشی و تحصیلی کشور پیامد و نگرانی های فراوانی خلق کرده است.  از همین رو اغلب دانشجویان در پی ترک تحصیل اند، با چنین وضعیتی جوانان زیادی مجبور به مهاجرت شده اند. این اقدامات بدتر از همه نا امیدی خلق کرده و چشم انداز فردای روشن را از جوانان و شهروندان  گرفته است.  هرچند دانشگاه های خصوصی با تطبیق طرح جدا سازی دختر و پسر حتی با ایجاد پرده شرعی دروس شان را آغاز نموده اند، ولی تا کنون خبر از اشتراک پر رنگ دانشجویان نیست. با این وجود دروازه های دانشگاه های دولتی هنوز بروی دانشجویان مسدود اند.

معاملات و سیستم اقتصادی کشور رو به رکود است، پس از گذشت دو هفته به فعالیت بانک ها مردم هنوز قادر به برداشت پول شان بگونه درست نیست، ساعت پشت دروزاه بانک صف می کشند و با خشونت  وبرخورد  نادرست افراد نظم دهنده رو برو می شوند ولی سرانجام نمی تواند مبلغ مورد ضرورت شان را بدست آورند.

ارایه خدمات عامه در شهر  متوقف اند و فقر در حال گسترش.  سازمان ملل قبل از سقوط کابل اعلام کرده بود، تقریبا نصف نفوس افغانستان، 18.5 میلیون انسان بر کمک های بشردوستانه نیازمند است. برعلاو ملل متحد گفته است که نصف تمام اطفال زیر سن پنج سال افغانستان از سوی تغذیه شدید همزمان با دومین خشکسالی چهارسال گذشته رنج می برند. براساس آمار بانک جهانی 72 درصد افغانها زیر خط فقر زندگی می کنند. با سقوط حکومت بدست طالبان این رقم چند برابر شده است.  با این وجود بعضی کمک ها که شامل کمک های بشردوستانه و انکشافی  می شود به تعلیق درآمده است. در این میان 508 میلیون دالر کمک بشردوستانه آلمان و نزدیک به 800 میلیون دالر امریکای کمک سالانه از سوی بانک جهانی به تعلیق در آمده است که همه اینها می تواند پیامد بسیار نگران کننده برای شهروندان کشور داشته باشد. از سوی هم متاسفانه طالبان با اعلام کابینه انحصاری بد بینی های ملی و بین المللی را بشدت افزایش داده است که این رمق اندک ترین تعامل مثبت داخلی و بین المللی را گرفته است، ، در واقع اینها نشان دادند که هیچ تغییری نکرده اند.  در کابینه انحصاری طالبان ترکیب جنستی، قومی، گروهی و زبانی در نظر گرفته نشده است که این بیشتر از همه وقوع جنگ داخلی و تشدید نا امنی و نگرانی ها را بیشتر کرده است. این نشان می دهد طالبان در پی انحصار قدرت و حاکمیت مطلق امارتی شان اند، چیزیکه برای مردم افغانستان و گروه های آسیب پذیر چون زنان و اقلیت های قومی و مذهبی و جوانان خیلی خطرناک و پذیرفتنی نیست.

در چنین وضعیت با گسترش فقر و بیکاری طالبان درپی جمع آوری عشر از مردم برآمده است، تا کنون در ولایات مرکزی این برنامه از سوی مسوولین محلی شان تطبیق شده و بعنوان عشر از مردم پول های زیادی جمع آوری شده است و شکایات مردم را نیز در پی داشته. افراد محلی این گروه  مردم را با وجود فقز و خشکسالی مجبور به پرداخت عشر در بخش های مختلف کرده اند.

وضعیت حقوق بشری در کشور بشکل خیلی جدی خطرناک و نگران کننده است، مرگ های خاموش و هدفمند بیشتر از همه امنیت را از شهروندان گرفته است. کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل نیز نگرانی های شان در خصوص نقض حقوق بشر، گسترش فقر و افزایش تلفات ملکی نیز بیان داشته است. در همین حال سرکوب و تصفیه قومی و مذهبی  در ولایت دایکندی علیه هزاره شروع شده است، ویدیوی از باشندگان ولایت دایکندی در صفحات اجتماعی و رسانه ها به نشر رسیده که طالبان در ولسوالی گیزاب دایکندی مردم هزاره را تهدید به کوج اجباری کرده اند. در این ویدیو گفته شد که برای آنها لمدت نه روز فرصت داده شده که خانه های شان را بصورت جمعی ترک نماییند. کوچ اجباری و دسته جمعی یکی از مصداق های عینی نسل زدای است. این نگرانی ها در حالی مطرح می شود که در مرز های کشورمرزبانان نیز بصورت مشخص از رفتن هزاره ها به بیرون از کشور جلوگیری می کنند. این نشان می دهد هزاره ها بصورت عمیق هم از لحاظ تباری و مذهبی از قربانیان شدید این وضعیت اند.

فضای اجتماعی خفقان و بی روح اند، شهر بی رمق و سرکوب شده است، همه در نگرانی بسر می برند. مردم خاصتا جوانان ، فعالین و زنان در شهر و جای دیگر احساس امنیت فردی ندارند. از آدامه تلاشی های خانه بخانه گرفته تا ایستاد های بازرسی افراد نظامی این گروه در شهر و بررسی تلفنهای همراه و گیر دادن به نوع پوشیش و موهای افراد برای همه اذیت کننده است.

موسیقی از شهر برچیده شده، چندی پیش افراد طالبان به انستیتیوت موسیقی رفته و تمام ابزارهای موسیقی موجود در این انستیوت نابود کردند. همچنان  گزارش ها از ولایت تخار می رساند که به تاریخ 20 سنبله فردی بجرم نواختن موسیقی در عروسی برادرش از سوی طالبان شلاق زده شده است. گفته شده برعلاوه این فرد مادر و برادرش نیز بهمین دلیل لت و کوب شده است، این وضعیت برای مردم یادآور امارت بیست سال قبل است، اما نسلی که در این دو دهه در کشور بمیان آمده است،  با ارزش دیگر بزرگ شده و قدکشیده است که از خود شان دنیا و آرمان شهری دارند، از این رو تداوم چنین وضعیت ویا برگشت بعقب برای شان پذیرفتنی نیست و نخواهد بود.